Luty 25, 2018

System operacyjny Linux – kilka słów wstępnych

System operacyjny Linux

Cześć, zastanawiałem się czy zacząć umieszczać na blogu informację dotyczące systemu operacyjnego Linux. Czy będzie to dla Ciebie odpowiedni materiał – mój drogi czytelniku, twierdzę więc, że tak. Moim zdaniem, Linux jest dosyć często wykorzystywanym systemem operacyjnym podczas programowania. Co prawda wiele osób później przesiada się na Maca, ale jednak na początku zazwyczaj używają Linuxa.

Linux

Tak jak napisałem i pewnie już to wiedziałeś, Linux jest uniksowym systemem operacyjnym. Posiada on interfejs graficzny oraz interfejs konsolowy – z czego raczej, większość akcji wykonuje się właśnie w konsoli, która na początku może wydawać Ci się straszna.

Linux jest naprawdę bardzo często używany nie tylko jako system, na którym możemy sobie programować lub przeglądać internet. Jego zastosowanie jest duże:

  • Serwer WWW
  • Serwer FTP
  • Serwer pocztowy
  • Serwer bazodanowy
  • Routery
  • Aparatura medyczna np. tomograf
  • Hotspoty
  • GPS

I można go zainstalować w prawie każdym urządzeniu elektronicznym, nawiązując np. do zainstalowanego Linuxa na firmware dysku twardego.

Linuxa stosuje się na tylu płaszczyznach technologii z wielu względów, poniżej jest lista tylko kilku z nich:

  • Łatwa konfiguracja systemu
  • Szybkość
  • Open-source (są też dystrybucje, które są płatne, ponieważ firmy czasami chcą mieć gwarancję działania produktu i po prostu za to płacą)

Wielką zaletą tego systemu jest to, że mamy tak naprawdę dostęp do całej konfiguracji systemu. Możemy zdziałać naprawdę wiele w tym systemie mając wiedzę, które pliki co przechowują, trochę chęci oraz uprawnienia administratora ;).

Zalety korzystania z systemu na pewno odczujesz bardzo szybko, dlatego nie ma co się rozlewać na wypisywaniu ich, jednak porozmawiajmy może trochę o wadach.

Niektóre programy, które chcielibyśmy użytkować na swoim komputerze nie mają wsparcia na systemy Linux. Co prawda da się to obejść i uruchomić plik .exe na Linuxie za pomocą narzędzia np. Wine. Chociaż czasami będziemy musieli trochę nagłowić. 

Tak jak napisałem, ogólnie na systemie Linux nie można uruchamiać plików .exe co może się wiązać z różnymi problemami dla Ciebie, może chciałbyś pograć w ulubioną grę, która nie ma wsparcia na Linuxa? No i może to być problem, który oczywiście da się obejść, na dwa sposoby:

  • Równoległe systemy operacyjne
  • Wirtualna maszyna

Co do pierwszego nie ma wątpliwości, możemy posiadać dwa systemy operacyjnego zainstalowane w jednym momencie i podczas bootowania wybrać, który system ma się uruchomić. Ja właśnie z takiego sposobu korzystam, jednak będę powoli rezygnował z tej opcji na rzecz wirtualnej maszyny.

Wirtualna maszyna to narzędzie, które pozwala nam uruchomić dowolny system operacyjny już na pracującym naszym prawdziwym systemem operacyjnym. Przykładowym i darmowym takim narzędziem jest VirtualBox, który robi to bardzo dobrze. Możemy, więc tak naprawdę mieć zainstalowanego Linuxa i w każdej chwili kiedy tylko będziemy potrzebować Windowsa będziemy mogli go uruchomić dosłowanie w kilkanaście sekund. Przy tym rozwiązaniu nie musimy się również martwić o konflikt plików na dysku. VirtualBox ma obraz naszego systemu i tam przechowuje wszystkie dane o systemie.

Wirtualna maszyna ma wiele więcej zalet, ale o nich opowiem kiedy indziej – może w artykule o VirtualBoxie? Kto to wie.

Przybliżę Ci jeszcze trochę działanie systemu Linux, dzisiaj jeszcze na sucho – w następnych artykułach pokażę Ci już jak to wszystko wygląda w praktyce.

Dystrybucja

Gdy zaczynamy naszą przygodę z Linuxem to czasami nie wiemy, z której dystrybucji korzystać, ponieważ tak naprawdę rynek oferuję bardzo dużą ich pulę.

Kilka dystrybucji systemu Linux:

  • Debian
  • Ubuntu
  • Kali
  • Centos
  • Red hat
  • Fedora
  • Linux Mint

Listę wszystkich dystrybucji możesz przeczytać tutaj – nie sądzisz, że naprawdę dużo?

Jest ich tak wiele, więc którą wybrać? Ja na początek polecam kilka dystrybucji: Linux Mint, Ubuntu, Debian. Wybór należy do Ciebie, nie ważne, którą tak naprawdę wybierzesz, ponieważ są one bardzo podobne. Polecam zacząć pracę na nich bo są dosyć przyjazne jak na pierwszy nasz Linux, więc nie odstraszą nas.

KonsolaKonsola w linuxie

Nowością po przesiadce z Windowsa na Linuxa jest na pewno problem przyswojenia konsoli. Czasami nie dociera do nas, że w konsoli możemy dokonać rzeczy, których czasami nie da rady wyklikać w interfejsie graficznym. Co prawda do obsługi konsoli będzie potrzebna nam znajomość komend, ale nie ma co się bać. Szybko się można ich nauczyć, ich nazwy są dosyć intuicyjne i posiadają zazwyczaj bardzo dobrze rozbudowany help, do którego możemy zajrzeć w każdej chwili w konsoli.

Uprawnienia

Uprawnienia w Linuxie

Kilka podstaw, które powinieneś wiedzieć o uprawnieniach na Linuxie. Każdy plik ma trzy uprawnienia:

  • R – read
  • W – write
  • X – execute

Uprawnienia definiują co można robić z tym plikami, zależnie od naszej grupy oraz czy mam uprawnienia administratora. Czyli oznacza, że plik możemy czytać, oznacza, że możemy pisać w nim, a X oznacza, czy plik jest wykonywalny. Tak są własnie oznaczane pliki wykonywalne, w Windowsie pliki wykonywalne mają popularne rozszerzenie exe.

Dodatkowo plik ma flagę lub jej nie ma – definiuje to czy jest to katalog czy zwykły plik.

Administrator

Sudo w Linuxie

W różnych dystrybucjach dostęp do uprawnień administratora odbywa się inaczej, w przypadku dystrybucji, które Ci poleciłem jako pierwszego Linuxa odbywa się to za pomocą komendy sudo, gdzie tak naprawdę wpisujemy hasło do naszego konta.

Mądre używanie tej komendy jest bardzo ważne, ponieważ administrator może zrobić wszystko w systemie, dlatego nie powinno się ciągle korzystać z praw administratora, tylko w naprawdę wymagających tego sytuacjach.

Podsumowanie

Przedstawiłem Ci krótki opis systemu Linux oraz trochę zilustrowałem Ci jego działania – czy myślisz, że teraz jesteś przekonany do przesiadki na Linuxa? Napisz w komentarzu o swojej decyzji, jednak jeżeli już korzystasz z Linuxa opowiedz o swoich pierwszych krokach z tym systemem ;).